Producindo Planta

O pasado 14 e 15 de febreiro celebrouse unha exposición de camelia na cidade da Coruña nas instalacións "Palexco".

Eu nunca fora a unha exposición deste tipo e decidín ir, sen saber moi ben o que me ía atopar. A verdade é que levei unha grata sorpresa, aínda que non era nada como eu imaxinaba. Había un montón de mesas sobre as que había "mil e unha" flores de camelia de diferentes formas, tamaños e cores. Era espectacular ver aqueles "centros" e "ramos" de flores de camelia, aínda que eu fun o segundo día e algunhas delas xa estaban un pouco marchitas.

Alí había un cartel explicativo no que distinguía varios tipos de camelia segundo a súa forma, incluíndoas así en 6 categorías diferentes, que son as seguintes:

En casos excepcionais, hai flores que non se axustan complemetamente a este esquema.

Espero que vos gusten estas imaxes, que eu mesma saquei, e poidades ver, dunha maneira un pouco esquematizada, esta espectacular exposición.

A nomenclatura “orquídea”, procede do termo “orchis”, que significaba testículos, facendo referencia ós tuberculos radicais esféricos que presentan algunas variedades, dando lugar a nomes común como “compañons” ou “testículos de can”.
Dende tempos moi antigos foron consideradas as suas propiedades menciñais, principalmente como afrodisíacos (teoría descartada científicamente), ainda asi seguese recolectando en países do oriente próximo (Turquía…) para elaborar una bebida afrodisíaca, tónica e expectorante; utilizando tuberculos do xenero “orchis”, “aceras”, e “ophrys”, exercendo gran presión sobre as suas poboacións (xa que requiren hasta 4000 plantas para obter 1 l. de producto.
A familia das orquídeas é una das mais numerosas dentro das anxiospermas, e consideranse o grupo mais diverso e evolucionado entre as monocotiledoneas.
En xeral se fala da existencia de mais de 20000 especies repartidas entre uns 800 xeneros, con gran variedade de formas e tamaños: desde orquídeas agaveadoras de ata 10 m. de altura como algunhas do xénero "Vanilla".
Ata outras de tan so 5 mm. bulbophillum adoardii
Localizanse naturalmente por case todo o mundo, agas en climas moi extremos. A maior diversidade atopase nos trópicos, en zoas de elevada humidade ambiental.
En Europa xurden xeralmente na primaveira ou algunas , no verán, de baixo a terra, de uns talos tenros e erguidos e coroados por unas flores incriblemente adaptadas á polinización dos insectos.
Por estas características e outras como; os fenómenos de coevolución entre insectos e orquídeas tanto europeas como tropicais… xa en 1888, Darwin apasionouse por elas, e as definiu como todo un misterio.
E ó certo é que a sua incrible beleza, cantidade de variedades e exotismo, o seu sofisticado sistema de reproducción e rareza; fan das orquídeas un obxecto de alto valor para o ser humano, desde os puntos de vista científica, estético e económico.
En Europa chegaronse a contabilizar 450 sp de 28 xeneros (Del forge 2002); Na Península, unhas 90 sp. Duns 25 xéneros (Aedo e Herrero 2005)… E aquí, en Galicia, malia que vos sorprenda, temos 39 sp, descubertas ata o momento, cuns 18 xéneros...
Ainda que eu penso que hai mais, pois quedan moitas zoas por estudar, zoas non alteradas ou abandoadas fai moito polo home. Os incendios, repoboacións de eucaliptos e piñeiros, e a transformación do medio para o uso agro-gandeiro, industrial ou urbanistico, mermaron moito a presenza destas plantas.
Aquí, podemos atopalas en bosques caducifolios e en prados e pradeiras pouco transitadas, tamén se poden ver en sistemas dunares.
Como vos dixen, a min impresionoume a gran desinformación que temos os galegos, dos tremendos tesouros que podemos atopar sinxelamente mirando ó chan... E penso que isto debese principalmente a desidia dos entes informativos por todo o que teña que ver co medio natural.
Neste subdesenrolo cultural ten moito que ver a Administración, que non incentiva economicamente o estudo da diversidade vexetal, e considera como únicas prioridades atender as demandas de cazadores e pescadores, ou os problemas derivados da productividade madereira, co engadido dos incendios...
Posto que as orquideas se tratan dunhas plantas moi fraxiles e sensibles as alteracións do seu habitat, 25 das 39 sp. galegas estan protexidas pólo Convenio CITES (Convection International Trade in Endangered Species), (BOE 30 de xullo 1986). O que é sorprendente, é que no Catalogo Nacional de Especies Amenazadas só se inclue 1 representación da família Orchidaceae, a sp. “Cypripedium calceolus” en perigo de extinción.
Por isto, póla escasede das suas poboacións, póla sua beleza e inmenso valor ecoloxico, compre recordar que non se deben danar, arrincar ou recoller as orquídeas. Observemolas, pintemolas, fotografiemolas... E así todos poderemos disfrutar delas.